Bilgi Bankası

Minecraft sunucunuzda oyuncular blokları geç kırıyor, moblar takılıyor, teleport işlemleri gecikiyor veya konsolda sunucunun yetişemediğine dair uyarılar görüyorsanız problem çoğu zaman internet bağlantısından değil, sunucunun tick işlemlerini zamanında tamamlayamamasından kaynaklanır.

Bu durumda ilk bakılması gereken değerlerden biri TPS (Ticks Per Second) değeridir.

Özellikle Windows Server ve Windows VDS üzerinde çalışan Minecraft sunucularında lag probleminin RAM, CPU, disk, chunk generation, entity sayısı, plugin veya mod kaynaklı olup olmadığını ayırmak önemlidir.

Bu rehberde ağırlıklı olarak Windows Server üzerinde Minecraft TPS ve performans problemlerini nasıl teşhis edebileceğinizi anlatacağız. Linux kullanıcıları için temel kontrolleri de rehberin devamında bulabilirsiniz.

1. Minecraft TPS nedir?

Minecraft sunucusu normal şartlarda saniyede yaklaşık:

20 TPS

çalışmayı hedefler.

Bir tick içerisinde Minecraft:

• oyuncuları,
• mobları,
• redstone sistemlerini,
• block entity işlemlerini,
• chunk işlemlerini,
• plugin ve mod görevlerini

işler.

Sunucunun bir tick'i tamamlaması yaklaşık 50 ms'den uzun sürmeye başladığında TPS düşebilir.

20 TPS ≈ Normal
18-20 TPS ≈ Genellikle iyi
15-18 TPS ≈ Lag hissedilebilir
10-15 TPS ≈ Belirgin lag
10 TPS altı ≈ Ciddi performans problemi

Ancak yalnızca TPS değerine bakmak yeterli değildir. Tick süresi ve problemin kaynağı da incelenmelidir.

2. TPS düşmesi ile internet lagı aynı şey değildir

Oyuncuların yaşadığı her gecikme sunucu TPS problemi değildir.

Örneğin oyuncunun ping değeri yüksekse:

Network / internet lag

yaşanabilir.

Sunucunun TPS değeri düşükse:

Server-side lag

oluşur.

TPS düşmesinde genellikle tüm oyuncular benzer sorunları yaşar:

• moblar yavaş hareket eder,
• bloklar geç kırılır,
• redstone gecikir,
• item toplama gecikir,
• komutlar geç cevap verir.

Sadece tek bir oyuncu problem yaşıyorsa önce oyuncunun ping ve bağlantısı kontrol edilmelidir.

3. TPS değerini nasıl kontrol edebilirsiniz?

Kullandığınız Minecraft server yazılımına göre yöntem değişebilir.

Paper, Purpur veya benzeri sunucularda:

tps

veya:

/tps

komutu kullanılabilir.

Bazı sistemlerde TPS komutu doğrudan bulunmayabilir. Bu durumda performans analizi için Spark gibi profiler araçları kullanılabilir.

4. Spark ile Minecraft performansını analiz etmek

Spark, Minecraft sunucusunda hangi işlemlerin CPU zamanını kullandığını görmek için kullanılan performans analiz araçlarından biridir.

Spark kuruluysa genel sağlık kontrolü için:

/spark healthreport

kullanılabilir.

Profiler başlatmak için:

/spark profiler start

problem yaşanan süre boyunca sunucuyu çalıştırdıktan sonra:

/spark profiler stop

komutu kullanılabilir.

Oluşturulan rapor sayesinde hangi plugin, mod, entity veya Minecraft işleminin fazla süre kullandığı daha net görülebilir.

Buradaki önemli nokta şudur:

Sunucu lag yapıyor
        ↓
Daha fazla RAM ver

yaklaşımı her zaman doğru değildir.

Önce hangi kaynağın darboğaz oluşturduğu bulunmalıdır.

5. Windows Görev Yöneticisi ile CPU kullanımını kontrol edin

Windows Server üzerinde:

Ctrl + Shift + Esc

tuşlarına basarak Görev Yöneticisi'ni açın.

Ardından:

Ayrıntılar → java.exe

işlemini kontrol edin.

Ancak toplam CPU yüzdesi bazen yanıltıcı olabilir.

Örneğin 16 logical processor bulunan bir VDS üzerinde Minecraft'ın tek bir çekirdeği tamamen kullanması toplam CPU kullanımında yalnızca küçük bir oran olarak görünebilir.

Bu nedenle Görev Yöneticisi'nde:

Performans → CPU

bölümüne girip grafik görünümünü:

Grafiği değiştir → Mantıksal işlemciler

şeklinde ayarlamak faydalı olabilir.

Eğer bir veya birkaç çekirdek sürekli %100'e yakın çalışırken toplam CPU düşük görünüyorsa Minecraft CPU darboğazına girmiş olabilir.

6. Minecraft için tek çekirdek performansı neden önemlidir?

Minecraft sunucusundaki bütün işlemler kusursuz şekilde tüm CPU çekirdeklerine dağıtılamaz.

Ana tick döngüsündeki önemli işlemler güçlü tek çekirdek performansından doğrudan faydalanır.

Bu nedenle:

Daha fazla CPU core
        ≠
Her zaman daha yüksek Minecraft performansı

Örneğin yüksek frekanslı modern Ryzen işlemciler Minecraft gibi tek çekirdek performansına hassas iş yüklerinde avantaj sağlayabilir.

Özellikle yüksek oyunculu, modlu veya yoğun world generation kullanan sunucularda işlemci seçimi önemlidir.

7. PowerShell ile Java CPU ve RAM kullanımını kontrol edin

Windows PowerShell üzerinde:

Get-Process java -ErrorAction SilentlyContinue

komutuyla Java işlemlerini görebilirsiniz.

PID ve RAM kullanımını görmek için:

Get-Process java -ErrorAction SilentlyContinue | Select-Object Id,ProcessName,CPU,@{Name="RAM_MB";Expression={[math]::Round($_.WorkingSet64/1MB,0)}}

Birden fazla Java işlemi varsa aynı Windows VDS üzerinde birden fazla Minecraft instance çalışıyor olabilir.

Bu durumda CPU ve RAM kaynakları sunucular arasında paylaşılır.

8. RAM yüksek değilse daha fazla RAM vermek çözüm olmayabilir

Örneğin:

Toplam RAM: 16 GB
Java kullanımı: 6 GB
TPS: 12
CPU çekirdeği: %100

gibi bir durumda RAM'i 16 GB'a çıkarmak TPS problemini çözmeyebilir.

Darboğaz CPU ise daha fazla RAM yalnızca kullanılmayan belleği artırır.

Bu nedenle önce:

RAM mi dolu?
CPU mu dolu?
Disk mi bekliyor?
Minecraft tick'i hangi işlemde zaman harcıyor?

sorularına cevap verilmelidir.

9. View-distance TPS'yi etkileyebilir

server.properties dosyasındaki önemli ayarlardan biri:

view-distance=10

değeridir.

View distance, oyuncuların çevresinde server tarafından ne kadar uzaklıktaki chunkların gönderileceği ve yönetileceği üzerinde etkili olabilir.

Çok yüksek değerler özellikle fazla oyunculu sunucularda daha fazla chunk yüküne neden olabilir.

Örneğin performans problemi yaşayan bir sunucuda kontrollü şekilde:

view-distance=8

veya kullanım senaryosuna göre daha düşük değerler test edilebilir.

Ancak yalnızca bu değeri rastgele düşürmek yerine önce performans problemi doğrulanmalıdır.

10. simulation-distance neden önemlidir?

Modern Minecraft sürümlerinde:

simulation-distance=10

ayarının performans üzerinde önemli etkisi olabilir.

Simulation distance içerisinde:

• mob AI,
• redstone,
• crop işlemleri,
• block entity işlemleri

gibi çeşitli oyun mekanikleri aktif şekilde simüle edilir.

Çok yüksek simulation distance özellikle fazla oyunculu sunucularda CPU yükünü artırabilir.

Örneğin:

simulation-distance=6

gibi daha kontrollü değerler test edilebilir.

11. Oyuncu sayısı arttıkça chunk yükü artar

10 oyuncunun aynı bölgede bulunması ile 10 oyuncunun dünyanın tamamen farklı bölgelerinde bulunması aynı iş yükünü oluşturmayabilir.

Oyuncular birbirlerinden uzaklaştıkça daha fazla farklı chunk yüklenebilir.

Özellikle oyuncular sürekli:

• elytra ile hızlı seyahat ediyorsa,
• yeni dünyalar keşfediyorsa,
• teleport kullanıyorsa

chunk generation yoğunluğu artabilir.

12. Yeni chunk oluşturulması lag yapabilir

Minecraft yeni bir bölge ilk kez keşfedildiğinde terrain generation işlemleri yapar.

Özellikle modlu sunucularda world generation modları varsa yeni chunk üretimi daha ağır olabilir.

Belirti genellikle şöyledir:

Oyuncular sabit bölgede → TPS normal
Oyuncular yeni dünya keşfediyor → TPS düşüyor

Bu durumda problem RAM'den çok chunk generation ve CPU performansı olabilir.

Büyük sunucularda dünya alanlarının önceden oluşturulması yani pregeneration tercih edilebilir.

13. Çok fazla entity Minecraft sunucusunu yavaşlatabilir

Entity sayısı yüksek olduğunda server daha fazla işlem yapmak zorunda kalır.

Örneğin:

• binlerce düşmüş item,
• çok büyük hayvan çiftlikleri,
• yüksek mob sayısı,
• minecart sistemleri,
• armor stand kullanımı

tick süresini artırabilir.

Spark gibi profiler araçları entity yükünü analiz etmekte yardımcı olabilir.

14. Hopper sistemleri ve redstone lag oluşturabilir

Özellikle survival, Skyblock veya ekonomi sunucularında oyuncular çok büyük otomasyon sistemleri kurabilir.

Binlerce:

hopper
redstone component
farm
minecart

sunucuda sürekli tick işlemleri oluşturabilir.

TPS problemi belirli bir oyuncu bölgesine gidildiğinde başlıyorsa o bölgedeki mekanizmalar kontrol edilmelidir.

15. Plugin kaynaklı lag nasıl anlaşılır?

Paper, Spigot veya Purpur sunucusunda kötü optimize edilmiş bir plugin ana server thread üzerinde uzun işlem yapabilir.

Örneğin:

• çok sık çalışan görevler,
• veritabanı sorguları,
• çok fazla entity taraması,
• büyük dosya işlemleri

TPS düşmesine neden olabilir.

Plugin sayısının yüksek olması tek başına problem değildir.

100 iyi optimize edilmiş plugin
        ↓
bazı durumlarda

10 kötü optimize edilmiş pluginden
daha sağlıklı çalışabilir.

Önemli olan pluginlerin tick süresinde ne kadar zaman tükettiğidir.

16. Modlu Minecraft sunucularında TPS problemi

Forge, NeoForge veya Fabric sunucularında modlar server tick yükünü ciddi şekilde değiştirebilir.

Özellikle:

• yeni dimension ekleyen modlar,
• world generation modları,
• otomasyon ve makine modları,
• pipe / cable sistemleri,
• yüksek entity oluşturan modlar

performans üzerinde etkili olabilir.

Bu durumda modları rastgele silmek yerine profiler sonucunda hangi modun zaman tükettiği incelenmelidir.

17. Disk performansı da lag oluşturabilir

Minecraft dünyası düzenli olarak disk üzerinde okunur ve kaydedilir.

Yavaş disk kullanımı:

• chunk load,
• world save,
• backup,
• region file işlemleri

sırasında gecikmelere neden olabilir.

Bu nedenle Minecraft sunucularında hızlı NVMe SSD kullanımı özellikle büyük world ve yoğun chunk işlemlerinde avantaj sağlayabilir.

18. Windows Defender Minecraft klasörünü tarıyor olabilir

Windows Server üzerinde gerçek zamanlı antivirüs taraması yoğun dosya işlemleri sırasında ek disk ve CPU yükü oluşturabilir.

Özellikle çok büyük Minecraft world veya mod klasörlerinde güvenlik yazılımlarının kullanımını Görev Yöneticisi üzerinden kontrol edebilirsiniz.

Ancak güvenlik yazılımını tamamen kapatmak yerine gerekli güvenlik değerlendirmesi yapılarak uygun exclusion politikaları tercih edilmelidir.

19. Backup sırasında TPS düşüyorsa

Otomatik yedekleme işlemleri büyük world klasörlerinde yüksek disk kullanımı oluşturabilir.

Örneğin her saat:

world klasörü ZIP oluşturuluyor

ve tam o sırada TPS düşüyorsa backup sistemi incelenmelidir.

Windows Görev Yöneticisi'nde:

Performans → Disk

bölümünü kontrol ederek disk kullanımının %100'e ulaşıp ulaşmadığını görebilirsiniz.

20. Garbage Collection kaynaklı kısa donmalar

Java belleği yönetirken kullanılmayan nesneleri temizlemek için Garbage Collection işlemleri gerçekleştirir.

Yanlış JVM parametreleri, bellek baskısı veya problemli uygulama davranışı bazı durumlarda uzun duraklamalara neden olabilir.

Ancak her kısa lag problemini doğrudan Garbage Collection'a bağlamak doğru değildir.

Önce CPU, RAM ve profiler verileri birlikte değerlendirilmelidir.

21. Windows Server güç planını kontrol edin

Windows Server'ın güç planı bazı sistemlerde işlemcinin performans davranışını etkileyebilir.

Kontrol etmek için:

Denetim Masası
→ Güç Seçenekleri

bölümüne bakabilirsiniz.

Sunucu ortamlarında işlemcinin gereksiz şekilde düşük frekansta kalmadığından emin olunmalıdır.

PowerShell veya CMD üzerinden mevcut planı görmek için:

powercfg /getactivescheme

kullanabilirsiniz.

22. Aynı VDS üzerinde başka servisler CPU tüketiyor olabilir

Minecraft dışında:

• başka Minecraft sunucuları,
• web server,
• veritabanı,
• yedekleme yazılımı,
• antivirüs,
• kontrol paneli

aynı CPU ve RAM kaynaklarını kullanabilir.

Windows PowerShell üzerinde CPU kullanan işlemleri görmek için:

Get-Process | Sort-Object CPU -Descending | Select-Object -First 15 ProcessName,Id,CPU

kullanabilirsiniz.

23. Sunucu restart edildiğinde lag düzeliyor ama sonra geri geliyorsa

Bu durum önemli bir belirtidir.

Olası nedenler:

• memory leak,
• zamanla biriken entity sayısı,
• chunkların sürekli loaded kalması,
• plugin/mod cache problemi,
• zamanla büyüyen task kuyruğu

olabilir.

Sürekli restart atmak geçici olarak problemi gizleyebilir ancak gerçek nedeni çözmez.

Restart öncesinde Spark profiler almak daha değerli olabilir.

24. Linux / Ubuntu'da temel performans kontrolü

Linux üzerinde aynı teşhis mantığı uygulanır.

CPU ve process durumunu görmek için:

top

veya kuruluysa:

htop

kullanabilirsiniz.

Java süreçlerini görmek için:

pgrep -a java

RAM durumunu görmek için:

free -h

Disk yükünü incelemek için sistemde bulunan araçlara göre iostat gibi yardımcı araçlardan yararlanılabilir.

25. Windows ve Linux hızlı karşılaştırma

Windows Server:

Get-Process java

Get-Process | Sort-Object CPU -Descending | Select-Object -First 15

powercfg /getactivescheme

Linux / Ubuntu:

top
free -h
pgrep -a java

Minecraft tarafında ise her iki sistemde de temel teşhis aynıdır:

TPS
↓
Tick süresi
↓
CPU
↓
RAM
↓
Chunk
↓
Entity
↓
Plugin / Mod
↓
Disk

26. Lag problemi için hızlı kontrol sırası

Minecraft sunucunuz lag yapıyorsa şu sırayla ilerlemek mantıklıdır:

TPS gerçekten düşük mü?
        ↓
Tüm oyuncular mı etkileniyor?
        ↓
CPU çekirdeği %100 mü?
        ↓
RAM dolu mu?
        ↓
Disk yoğun mu?
        ↓
Yeni chunk generation var mı?
        ↓
Entity / hopper / redstone yükü fazla mı?
        ↓
Plugin veya mod tick süresini yükseltiyor mu?
        ↓
Spark profiler ne gösteriyor?

27. Her lag problemi RAM problemi değildir

Minecraft sunucusunda en sık yapılan hatalardan biri:

Lag var → RAM artır

yaklaşımıdır.

Oysa Minecraft performansı:

CPU tek çekirdek performansı
+
RAM
+
NVMe / disk performansı
+
Minecraft ayarları
+
Plugin ve mod kalitesi
+
Chunk ve entity yükü

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle TPS düşüşlerinde problemi doğru ölçmeden kaynak artırmak gereksiz maliyet oluşturabilir ve gerçek darboğazı çözmeyebilir.

Batihost'ta sadece kaynak vermiyoruz, Minecraft da biliyoruz.

Minecraft sunucunuz düşük TPS ile çalışıyor, oyuncular lag yaşıyor veya daha fazla RAM vermenize rağmen performans düzelmiyorsa problemin gerçek kaynağı CPU, chunk generation, mod, plugin veya disk tarafında olabilir.

Batihost olarak Windows VDS ve Minecraft sunucularında Ryzen işlemci, NVMe SSD ve DDoS korumalı altyapının yanında müşterilerimizin Minecraft tarafında karşılaştığı teknik problemlerin teşhisinde de yardımcı oluyoruz.

Batihost Minecraft Sunucu ve Windows VDS hizmetlerini inceleyin