Sunucu Kiralarken Nelere Dikkat Edilmeli?

Sunucu kiralarken dikkat edilmesi gereken şey, paket sayfasındaki büyük rakamlar değildir. Aynı fiyata iki farklı sağlayıcıdan alınan “8 GB RAM, 4 vCPU” paketleri arasında iki kat performans farkı olabilir; fark işlemcinin saat hızında, diskin NVMe olup olmadığında, kaynağın garantili mi paylaşımlı mı verildiğinde ve sunucunun fiziksel olarak nerede durduğunda saklıdır.

Bu rehber, bir sunucu kiralamadan önce cevaplamanız gereken soruları sırayla ele alıyor: ihtiyaç tespiti, donanım kriterleri, lokasyon ve ping, ağ ve trafik politikası, yedekleme, destek ve SLA, gizli maliyetler. Sonunda satın almadan önce üzerinden geçebileceğiniz bir kontrol listesi var.

Önce İhtiyacınızı Tanımlayın#

Yanlış paket seçiminin en yaygın sebebi, ihtiyacın hiç ölçülmemiş olmasıdır. Şu üç soruyu yazılı olarak cevaplayın:

Ne çalıştıracaksınız?

Web sitesi mi, oyun sunucusu mu, veritabanı mı, uygulama mı? Her birinin darboğazı farklıdır: web sitesi disk ve CPU, oyun sunucusu saat hızı ve RAM, veritabanı disk I/O ister.

Eşzamanlı kaç kullanıcı olacak?

Toplam kullanıcı değil, aynı anda bağlı olan sayı önemlidir. 10 bin ziyaretçi alan bir site ile aynı anda 40 oyuncu barındıran bir sunucunun ihtiyacı tamamen farklıdır.

Büyüme hızınız ne?

Altı ay içinde iki katına çıkacaksanız, bugünün ihtiyacına birebir uyan bir paket üç ay sonra dar gelir.

Sunucu Türünü Seçme#

VPS ve VDS arasındaki fark isim benzerliğinin ötesindedir: VDS’te çekirdek ve RAM size ayrılmıştır, VPS’te ise fiziksel sunucu kapasitesinden fazla satış (overselling) yapılabilir. İkisinin ayrımını VDS ve VPS farkları sayfasında ayrıntılandırdık; dedicated ile karşılaştırma için VDS mi dedicated mi sayfasına bakabilirsiniz.

İşlemci: Saat Hızı Çekirdek Sayısından Önemli#

Sunucu paketlerinde en çok yanıltan kalem işlemcidir. “12 vCPU” ifadesi kulağa güçlü gelir ama bu çekirdeklerin hangi fiziksel işlemciden geldiği ve hangi frekansta çalıştığı yazmıyorsa hiçbir şey ifade etmez.

Kritik nokta şudur: Minecraft ana tick döngüsünü tek bir çekirdekte çalıştırır. Dünya güncellemeleri, varlık hesapları ve redstone mantığı bu tek iş parçacığında sıraya girer. Sunucunuza 32 çekirdek verseniz de tick süresini belirleyen şey, o tek çekirdeğin ne kadar hızlı olduğudur. Aynı mantık PHP için de geçerlidir: bir HTTP isteği tek iş parçacığında işlenir.

RAM: Alt Sınır 8 GB#

RAM, çalışan işlerin ne kadarının bellekte tutulabileceğini belirler. Yetmediğinde sistem takas alanına (swap) yönelir ve performans çöker.

Heap değerlerinde Xms ve Xmx daima eşit verilir ve işletim sistemine pay bırakılır. Ayrıntılı hesap ve JVM bayrakları için RAM ayarları ve JVM flag’leri sayfasına, oyuncu sayısına göre tablo için kaç GB RAM gerekir sayfasına bakabilirsiniz.

Disk: NVMe Dışında Bir Seçenek Yok#

Disk, sunucu performansının en çok göz ardı edilen bileşenidir. Bir Minecraft sunucusunda chunk okuma ve yazma sürekli disk erişimi üretir; bir web uygulamasında her sayfa onlarca veritabanı sorgusu çalıştırır. Bu işlemlerde belirleyici olan aktarım hızı değil, gecikmedir.

• NVMe SSD: Doğru tercih. Düşük gecikme, yüksek IOPS.
• SATA SSD: NVMe’ye göre belirgin biçimde yüksek gecikme; ciddi iş yükleri için önerilmez.
• HDD: Yalnızca arşiv ve yedek için. Aktif sunucu diski olarak kullanılmamalı.

Kapasite tarafında minimum 50 GB planlayın; modlu Minecraft sunucularında ve büyük dünyalarda 100 GB ve üzeri gerekir. Yedekler de aynı disk üzerinde tutuluyorsa alanı buna göre hesaplayın.

Kiraladıktan sonra disk performansını doğrulamak isterseniz:

# Ardışık yazma hızı
dd if=/dev/zero of=/tmp/test.img bs=1G count=1 oflag=dsync

# Rastgele okuma/yazma IOPS testi (asıl önemli olan bu)
sudo apt install -y fio
fio --name=rastgele --ioengine=libaio --rw=randrw --bs=4k \
    --numjobs=4 --size=1G --runtime=60 --time_based --group_reporting

# Diski meşgul eden süreçleri anlık gör
sudo iotop -o

# Sonra test dosyasını sil
rm -f /tmp/test.img

Lokasyon ve Ping#

Sunucunun fiziksel konumu, kullanıcılarınızın hissedeceği gecikmeyi doğrudan belirler. Hedef kitleniz Türkiye’deyse sunucunuz da Türkiye’de olmalıdır; aradaki fark özellikle oyun sunucularında oynanabilirlik seviyesinde hissedilir.

# Ortalama gecikme ve paket kaybı
ping -c 20 test-ip-adresi

# Örnek çıktı:
# 20 packets transmitted, 20 received, 0% packet loss
# rtt min/avg/max/mdev = 11.8/13.6/17.2/1.3 ms

# Yol üzerindeki her atlama ve kayıp oranı
mtr -rwc 50 test-ip-adresi

# Windows
tracert test-ip-adresi

Ağ ve Trafik Politikası#

“1 Gbit port, sınırsız trafik” ifadesi tek başına anlamlı değildir. Sözleşmede şunları arayın:

• Port hızı garantili mi? Paylaşımlı bir portta yoğun saatlerde gerçek hız çok daha düşük olabilir.
• Aylık trafik kotası var mı? Aşıldığında ne oluyor: hız mı düşüyor, ek ücret mi çıkıyor?
• Kaç operatörden besleme alınıyor? Tek transit sağlayıcı, tek arıza noktası demektir.
• DDoS koruması dahil mi? Filtreleme hat üzerinde mi yapılıyor, yoksa saldırı anında IP null route mu ediliyor? İkincisi koruma değildir. Ayrıntı: DDoS saldırısı ve korunma.
• Ek IP alınabiliyor mu? Birden çok hizmet çalıştıracaksanız gerekebilir.
• Ters DNS (PTR) ayarlanabiliyor mu? Posta göndereceksiniz bu zorunludur.

Yedekleme, Snapshot ve Kurtarma#

Sağlayıcının yedek aldığını duymak rahatlatıcıdır ama yeterli değildir. Sorulacak sorular şunlar:

1. Yedek ne sıklıkla alınıyor?#

   Günlük mü haftalık mı? Bu, kaybetmeyi göze alabileceğiniz veri miktarını belirler.

2. Kaç sürüm saklanıyor?#

   Yalnızca son yedek tutuluyorsa, sorunu geç fark ettiğinizde bozuk veriyi yedeklemiş olursunuz.

3. Yedek nerede duruyor?#

   Aynı fiziksel sunucuda duran yedek, sunucu kaybında birlikte gider. Ayrı bir sistemde tutulmalı.

4. Geri dönüş nasıl yapılıyor?#

   Panelden kendiniz mi dönebiliyorsunuz, yoksa destek talebi mi gerekiyor? İkincisinin süresi kaç saat?

5. Snapshot alma imkânı var mı?#

   Riskli bir güncelleme öncesi anlık görüntü alabilmek, geri dönüşü dakikalara indirir.

Destek ve SLA#

Sunucu satın alırken kimse desteği düşünmez; bir sorun çıktığında ise tek önemli şey o olur. Değerlendirme ölçütleri:

• Destek saatleri. 7/24 mü, mesai saatleri mi? Oyun sunucusu işletiyorsanız sorunlar genellikle gece yaşanır.
• İlk yanıt süresi. Taahhüt edilen süre kaç dakika/saat?
• Destek dili. Türkçe destek, teknik bir sorunu anlatırken belirgin zaman kazandırır.
• Kanal çeşitliliği. Yalnızca e-posta mı, yoksa canlı destek ve telefon da var mı?
• Kapsam. Destek yalnızca donanım ve ağ ile mi sınırlı, yoksa yazılım kurulumunda da yardım ediliyor mu?
• SLA tazminatı. Taahhüt aşıldığında yazılı bir iade politikası var mı?

Gizli Maliyetler#

Aylık fiyatın yanında sıklıkla göz ardı edilen kalemler:

• Kurulum ücreti. Bazı sağlayıcılarda ilk kurulum ayrı ücretlendirilir.
• Yedekleme ücreti. Otomatik yedek ek paket olarak satılıyor olabilir.
• Ek IP adresi. Aylık ek ücret çıkabilir.
• Panel lisansı. cPanel, Plesk gibi ticari paneller lisans ücreti ister.
• Windows lisansı. Windows Server kullanacaksanız lisans bedeli fiyata dahil mi?
• Trafik aşımı. Kota aşıldığında GB başına ücret uygulanabilir.
• Yönetilen destek. “Managed” hizmet ayrı fiyatlandırılıyor olabilir.
• Yenileme fiyatı. İlk dönem indirimliyse ikinci dönemde hangi fiyattan yenileniyor?

Batihost’ta 156 TL’den başlayan paketlerde bu kalemlerin çoğu (DDoS koruması, panel erişimi, Türkiye lokasyonu) dahil gelir; yine de karşılaştırma yaparken her sağlayıcının toplam yıllık maliyetini hesaplayın. Paketleri yan yana görmek için karşılaştırma sayfasını kullanabilirsiniz.

Satın Alma Öncesi Kontrol Listesi#

Sunucuyu Aldıktan Sonra İlk 30 Dakika#

Teslim aldığınız sunucu, varsayılan haliyle güvenli değildir. İlk oturumda yapılacaklar:

# Sistemi güncelle
sudo apt update && sudo apt upgrade -y

# Root olmayan bir yönetici kullanıcı aç
sudo adduser yonetici
sudo usermod -aG sudo yonetici

# SSH anahtarı ile giriş, parola ile girişi kapat
# /etc/ssh/sshd_config içinde:
#   PermitRootLogin no
#   PasswordAuthentication no
sudo systemctl restart ssh

# Güvenlik duvarını aç
sudo ufw allow OpenSSH
sudo ufw enable
sudo ufw status verbose

# Saat dilimini ayarla
sudo timedatectl set-timezone Europe/Istanbul

Bu adımların ayrıntılı anlatımı VDS ilk ayarlar sayfasında; SSH bağlantısını hiç kurmadıysanız SSH bağlantı rehberi ile başlayın. Komutlara yabancıysanız Linux temel komutları sayfası iyi bir başlangıç noktasıdır.

Özetle#

Sunucu kiralamak fiyat karşılaştırması değil, kriter karşılaştırmasıdır. Aynı fiyatlı iki paketten hangisinin daha iyi olduğunu belirleyen dört şey vardır: işlemcinin saat hızı, kaynağın garantili verilip verilmediği, diskin NVMe olması ve sunucunun kullanıcılarınıza olan mesafesi.

Satın almadan önce test IP’si isteyip kendi bağlantınızdan ölçüm yapın, sözleşmedeki trafik ve yedekleme maddelerini okuyun, SLA’nın yaptırımı olup olmadığına bakın. İlk ay aylık ödeyip gerçek iş yükünüzle test edin; memnun kaldıktan sonra uzun vadeye geçin. Kararsız kaldığınız noktalarda iletişim sayfasından ihtiyacınızı anlatıp öneri alabilirsiniz.