Web Panelden Sunucu Yedeği Alma ve Geri Yükleme

Web panelden sunucu yedeği almak, tek bir düğmeye basmak kadar kolaydır: panele girip sunucunuzu seçin, üstteki “Backups” (Yedekler) sekmesine geçin ve Create Backup düğmesine tıklayın. Panel arka planda sunucu klasörünüzün tamamını sıkıştırıp saklar; bu sırada sunucunuz çalışmaya devam eder, oyuncular oyundan atılmaz. Geri yükleme de aynı ekrandan, yedeğin yanındaki menüden yapılır.

Bu rehberde yedek almanın ötesine geçiyoruz: yedeğin tam olarak neyi kapsadığını, boyutunu nasıl küçülteceğinizi, otomatik yedeği nasıl zamanlayacağınızı, geri yüklemenin hangi sırayla yapılması gerektiğini ve bozulan bir dünyayı yalnızca kısmen geri yüklemenin yolunu adım adım göreceksiniz. Panelin genel kullanımına yeniyseniz önce web panel ile Minecraft sunucusu kurma sayfasına bakmanız işinizi kolaylaştırır.

Panel Yedeği Tam Olarak Neyi Kaydeder?#

Panel yedeği, sunucunuzun kök dizininin (/home/container) o andaki tam kopyasıdır. İçinde şunlar bulunur:

• Dünya klasörleri: world, world_nether, world_the_end ve varsa ek dünyalar. Yedeğin boyutunun büyük kısmı buradadır.
• Eklenti ve modlar: plugins ya da mods klasörünün tamamı, yapılandırma dosyalarıyla birlikte.
• Ayar dosyaları: server.properties, ops.json, whitelist.json, banned-players.json, eula.txt.
• Sunucu yazılımı: server.jar ve modlu sunucularda libraries klasörü.
• Loglar ve önbellek: logs, cache — bunlar aslında gereksizdir, birazdan nasıl hariç tutulacağını göreceğiz.

Panelin kapsamadığı tek önemli şey MySQL veritabanlarıdır. Panelde “Databases” sekmesinden oluşturduğunuz veritabanları sunucu klasörünün dışında durur ve dosya yedeğine girmez. LuckPerms, CoreProtect ya da bir ekonomi eklentisi verisini MySQL’de tutuyorsa, o verinin ayrıca dışa aktarılması gerekir.

İlk Yedeği Oluşturma: Adım Adım#

1. Panele girip sunucunuzu seçin#

   Sunucu listesinden yönetmek istediğiniz sunucunun adına tıklayın. Üstte “Console”, “Files”, “Databases”, “Backups”, “Schedules”, “Startup” sekmeleri görünür.

2. “Backups” sekmesine geçin#

   Sekmenin başlığında “Backups (2 of 5)” gibi bir sayaç görebilirsiniz. Buradaki ikinci sayı, paketinizde tanımlı yedek slotu sayısıdır.

3. “Create Backup” düğmesine basın#

   Sağ üstteki düğmeye tıklayınca küçük bir pencere açılır. Yedeğe anlamlı bir ad verin: “26.2 guncelleme oncesi” gibi tarih ve sebep içeren adlar, ay sonunda hangi yedeğin ne olduğunu hatırlamanızı sağlar.

4. Hariç tutulacakları yazın (isteğe bağlı)#

   Aynı pencerede “Ignored Files” adlı bir metin kutusu vardır. Her satıra bir klasör ya da desen yazarsınız. Boş bırakırsanız her şey yedeklenir.

5. Oluşturmayı başlatın ve bekleyin#

   Yedek satırı listede belirir ve yanında dönen bir simge çıkar. Küçük bir sunucuda 30 saniye, birkaç GB’lık modlu sunucuda birkaç dakika sürer. Bittiğinde boyut ve tarih görünür.

6. Yedeği kilitleyin#

   Önemli bir yedeği üç nokta menüsünden Lock ile kilitleyin. Kilitli yedek, otomatik görevler eski yedekleri silerken korunur ve yanlışlıkla silinemez.

Yedek Boyutunu Küçültme: Hariç Tutma Listesi#

Yedek boyutu doğrudan yedek süresini ve disk kullanımınızı etkiler. Sunucunun düzgün çalışması için yedeklenmesi gerekmeyen klasörler vardır. “Create Backup” penceresindeki hariç tutma kutusuna ya da sunucu kökünde oluşturacağınız .pteroignore dosyasına şunları yazabilirsiniz:

logs
cache
crash-reports
libraries
*.log.gz
plugins/dynmap/web/tiles

Bu satırların anlamı sırasıyla şudur: günlük kayıtları, geçici önbellek, çökme raporları, modlu sunucularda yeniden indirilebilen kütüphane dosyaları, sıkıştırılmış eski loglar ve Dynmap’in üretilmiş harita karoları. Bunların hepsi gerektiğinde yeniden üretilebilir; yedekte yer kaplamalarının bir anlamı yoktur. Büyük bir Dynmap kurulumunda tek başına bu satır yedek boyutunu yarıya indirebilir.

Otomatik Yedekleme: Zamanlanmış Görev Kurma#

Elle yedek almayı er ya da geç unutursunuz. Panelin “Schedules” (Zamanlanmış Görevler) sekmesi bu işi devralır. Mantık basittir: bir zamanlama oluşturursunuz, içine sırayla çalışacak adımlar (task) eklersiniz.

1. Yeni zamanlama oluşturun#

   “Schedules” sekmesinde Create Schedule düğmesine basın. Görev adına “Gecelik yedek” yazın.

2. Cron alanlarını doldurun#

   Panel beş ayrı kutu sunar: dakika, saat, ayın günü, ay, haftanın günü. Her gece saat 04:00 için şu değerleri girersiniz:

   Dakika:          0
   Saat:            4
   Ayın günü:       *
   Ay:              *
   Haftanın günü:   *

3. Göreve “Create Backup” adımını ekleyin#

   Zamanlama kaydedildikten sonra New Task ile bir adım ekleyin. “Action” listesinden Create Backup seçin. İsterseniz “Ignored Files” alanını burada da doldurabilirsiniz.

4. Yedek öncesi kaydetme komutu ekleyin (önerilir)#

   Aynı zamanlamaya, yedekten önce çalışacak bir “Send Command” adımı ekleyip save-all flush komutunu yazın. Bu, bellekteki dünya verisinin diske yazılmasını garantiler. Adımın “Time Offset” değerini 15 saniye yapın ki komut bitmeden yedek başlamasın.

5. Zamanlamayı etkinleştirin#

   Kaydettikten sonra listede görevin yanında Active ibaresi olmalıdır. Değilse düzenleyip “Enabled” kutusunu işaretleyin.

Yeniden başlatma görevlerini de aynı ekrandan kurabilirsiniz; ayrıntısı panelden sunucu yeniden başlatma ve zamanlanmış görevler sayfasında anlatılıyor.

Yedeği Bilgisayarınıza İndirme ve Dışarıda Saklama#

Panel yedeği çoğu zaman sunucunuzla aynı fiziksel makinede ya da aynı veri merkezinde durur. Donanım arızası, hesap kapanması veya yanlışlıkla sunucu silinmesi gibi durumlarda bu yedekler de kaybolabilir. Bu yüzden en az bir kopyayı dışarı almanız gerekir.

İndirmek için yedeğin sağındaki üç nokta menüsünden Download seçeneğine tıklarsınız. Panel geçerlilik süresi kısa bir bağlantı üretir ve dosya .tar.gz uzantısıyla iner. Windows’ta bu arşivi açmak için 7-Zip kullanın; dosyayı iki kez açmanız gerekir çünkü .tar.gz iki katmanlıdır.

Yedek saklama düzenini kurarken 3-2-1 yedekleme kuralına uyun: verinin üç kopyası, iki farklı ortamda, biri farklı bir konumda. Minecraft sunucusu için pratik karşılığı şudur: panelde günlük otomatik yedek, haftada bir bilgisayarınıza indirilen kopya, ayda bir harici diske ya da bulut depolamaya alınan arşiv.

Yedeği Geri Yükleme: Doğru Sıra#

Geri yükleme (restore), yedekteki dosyaları mevcut dosyaların üzerine yazar. Yanlış sırayla yapıldığında hem eski verinizi hem yenisini kaybedebilirsiniz. Şu sırayı izleyin:

1. Sunucuyu durdurun#

   Konsol sekmesinde Stop düğmesine basın. Durum “Offline” olana kadar bekleyin. Çalışan sunucu dünyayı bellekte tuttuğu için, kapanırken geri yüklediğiniz dosyaların üzerine yazar.

2. Mevcut durumun yedeğini alın#

   Geri dönmek zorunda kalırsanız diye önce bir yedek daha oluşturun. Slotunuz doluysa en eski, kilitsiz yedeği silin.

3. Doğru yedeği seçin#

   Listeden geri yüklemek istediğiniz yedeği bulun. Tarihi ve boyutu kontrol edin; sorunun başladığı andan önceki yedeği seçmeniz gerekir.

4. “Restore” seçeneğine tıklayın#

   Üç nokta menüsünden Restore deyin. Panel bir onay penceresi açar ve genellikle “Delete all files before restoring” (Geri yüklemeden önce tüm dosyaları sil) adlı bir kutu sunar. Bu kutuyu yalnızca temiz bir dönüş istiyorsanız işaretleyin; işaretlemezseniz yedekte olmayan dosyalar yerinde kalır.

5. İşlemin bitmesini bekleyin#

   Geri yükleme sırasında sunucu kilitlenir ve başlatılamaz. Bu normaldir. Bittiğinde panel bilgilendirme mesajı gösterir.

6. Sunucuyu başlatın ve konsolu izleyin#

   Start düğmesine basıp konsolda “Done” satırını bekleyin. Eklenti hatası varsa ilk 30 saniyede görürsünüz. Konsol okuma ipuçları için panel konsolu rehberine bakabilirsiniz.

Sadece Dünyayı Geri Yüklemek (Kısmi Geri Yükleme)#

Çoğu senaryoda sunucunun tamamını geriye almanız gerekmez. Örneğin bir oyuncu üssü griefing sonucu yıkıldıysa yalnızca dünya klasörü geri gelmeli, eklenti ayarları ve yetkiler yerinde kalmalıdır. Panelin restore düğmesi bunu yapmaz; şu yolu izleyin:

1. Yedeği indirin ve açın#

   İlgili yedeği bilgisayarınıza indirip 7-Zip ile açın. İçinden yalnızca world, world_nether ve world_the_end klasörlerini çıkarın.

2. Sunucuyu durdurun#

   Bu adım atlanamaz. Çalışan sunucuya dünya klasörü yüklemek bozuk chunk üretir.

3. Mevcut dünya klasörlerini yeniden adlandırın#

   Panelin dosya yöneticisinde world klasörünün adını world_eski yapın. Silmek yerine adını değiştirmek, hata yaparsanız geri dönmenizi sağlar.

4. Yedekten çıkardığınız klasörleri yükleyin#

   Dünya klasörü binlerce küçük dosyadan oluşur; tarayıcıdan yüklemek çok yavaştır. SFTP ile bağlanıp klasörü olduğu gibi aktarın.

5. Başlatın ve kontrol edin#

   Sunucuyu açıp oyuna girin, doğru dünyanın yüklendiğini doğrulayın. Her şey yolundaysa world_eski klasörünü silebilirsiniz.

Ne Sıklıkla Yedek Almalısınız?#

Doğru sıklık, kaybetmeyi göze alabileceğiniz süreyle belirlenir. Kendinize şu soruyu sorun: “Sunucu en son yedekten bu yana yaptığı her şeyi kaybetse ne olur?”

Otomatik yedeğin yanı sıra şu üç anda mutlaka elle bir yedek alın: sürüm yükseltmeden önce, yeni bir eklenti veya mod eklemeden önce, büyük bir dünya düzenlemesi (WorldEdit işlemi, arazi sıfırlama) yapmadan önce. Sürüm yükseltmenin ayrıntıları panelden sunucu sürümü değiştirme sayfasında.

Yedeklemede Sık Yapılan Hatalar#

• Yedeği hiç test etmemek. Test edilmemiş yedek, yedek sayılmaz. Yılda bir kez boş bir sunucuya geri yükleyip açıldığını doğrulayın.
• Her yedeği panelde bırakmak. Panel yedeği aynı altyapıda durur; en az bir kopya dışarıda olmalı.
• MySQL verisini unutmak. Eklenti verisi veritabanındaysa dosya yedeği tek başına eksiktir.
• Sunucu çalışırken geri yüklemek. Yarı yazılmış dünya dosyaları bozuk chunk’a yol açar.
• Slot dolduğunda uyarıyı görmezden gelmek. Otomatik görev sessizce başarısız olur, aylar sonra fark edersiniz.
• Yedeği güvenlik olayından sonra saf biçimde geri yüklemek. Sunucunuz ele geçirildiyse yedekte de arka kapı olabilir; önce ele geçirilen sunucuda yapılacaklar listesine bakın.

Sunucu tarafındaki yedekleme yöntemlerinin tamamını (cron, betik, harici depolama) görmek isterseniz Minecraft sunucu yedekleme rehberi konuyu panel dışındaki senaryolarla birlikte ele alıyor. Sunucunuzu başka bir sağlayıcıya taşıyacaksanız sunucu taşıma rehberi yedeği başlangıç noktası olarak kullanır.

Yedek Alanı ve Donanım#

Yedekler disk alanı tüketir. Dünyası 6 GB olan bir sunucunun beş yedeği 25-30 GB yer kaplar. Bu yüzden paketinizi seçerken yalnızca RAM’e değil disk alanına da bakın. Minecraft sunucusunda taban 8 GB RAM ve NVMe SSD’dir; modlu sunucularda 16 GB RAM ve 100 GB üzeri NVMe alan gerekir, çünkü hem dünya hem yedekler hızla büyür. Yedek alma işlemi yoğun disk okuması yaptığı için NVMe SSD üzerinde çalışan bir sunucuda yedek süresi kat kat kısalır.

Yedek slotunuz yetmiyorsa ya da otomatik yedeğin harici bir depolamaya kopyalanmasını istiyorsanız destek talebi açarak paketinizi bu ihtiyaca göre ayarlatabilirsiniz. Panelli bir yapıya yeni geçiyorsanız web panelli sunucu paketleri yedekleme ekranıyla birlikte hazır gelir.

Özetle#

Panelden yedek almak “Backups” sekmesinde tek düğmeye basmaktır; asıl iş bu yedeği düzenli, dışarıda kopyalı ve test edilmiş hâle getirmektir. Gece 04:00’e zamanlanmış otomatik bir yedek, öncesinde çalışan bir save-all flush komutu, hariç tutulan logs ve cache klasörleri ve haftada bir bilgisayarınıza indirdiğiniz bir kopya — bu dört şey birlikte, sunucunuzu neredeyse her felaket senaryosundan çıkarır.

Geri yüklerken sırayı unutmayın: durdur, mevcut durumu yedekle, geri yükle, başlat, konsolu izle. Yalnızca dünyayı geri almanız gerekiyorsa panelin restore düğmesi yerine yedeği indirip ilgili klasörleri elle taşımak çok daha güvenlidir.