Minecraft Dünya Dosyasını Küçültme (Trim)

Minecraft dünya dosyasını küçültme (trim), oyuncuların bir kez uğrayıp bir daha dönmediği chunk’ları dünya kaydından silme işlemidir. Aylardır açık bir sunucuda dünya klasörü onlarca gigabayta ulaşabilir; bunun büyük kısmı içinde tek bir blok bile kırılmamış boş arazidir. Bu araziyi temizlediğinizde disk alanı boşalır, yedekleme süresi kısalır ve harita render işlemleri hızlanır.

Bu sayfada önce çok yaygın bir yanlış bilgiyi düzeltiyoruz, sonra gerçekten çalışan iki yöntemi adım adım gösteriyoruz: sunucu açıkken kullanılan /chunky trim komutu ve sunucu kapalıyken kullanılan MCA Selector 2.8 masaüstü aracı. İkisi de veri sildiği için yedek almadan hiçbir adıma geçmeyin.

“/paper trim” Diye Bir Komut Yoktur#

İnternette dolaşan rehberlerin önemli bir kısmı dünya küçültmek için /paper trim komutunu önerir. Böyle bir komut yoktur. PaperMC’nin resmî komut referansındaki tüm /paper alt komutları tek tek incelendiğinde listede trim, trimchunks veya benzeri hiçbir şey bulunmaz. Dünya küçültme Paper’ın yerleşik bir özelliği değildir.

Paper’ın gerçekten var olan alt komutları şunlardır:

Chunk sayımı ve teşhis için /paper chunkinfo world komutu işinize yarar; ama silme işini yapan bir araca ihtiyacınız var. Diğer konsol komutları için sunucu konsol komutları listesine bakabilirsiniz.

Dünya Neden Şişer?#

Minecraft dünyayı 512x512 bloklık parçalar hâlinde saklar. Her parça bir .mca region dosyasıdır ve içinde 32x32, yani 1.024 chunk barındırır. Bir oyuncu daha önce gidilmemiş bir yöne yürüdüğünde o chunk üretilir, diske yazılır ve bir daha silinmez — oyuncu oraya bir daha uğramasa bile.

# Region dosyasi matematigi
1 region (.mca) = 32 x 32 chunk = 1.024 chunk
1 chunk         = 16 x 16 blok
1 region        = 512 x 512 blok

Şişmenin başlıca üç kaynağı vardır:

• Sınırsız keşif. Dünya sınırı konmamış bir sunucuda oyuncular binlerce blok uzağa gider ve arkalarında kullanılmayan region dosyaları bırakır.
• Nether çarpanı. Nether’da bir blok, Overworld’de sekiz bloğa karşılık gelir. Nether’da 1.000 blok yürüyen bir oyuncu Overworld’de 8.000 bloklık bir mesafeyi kat etmiş sayılır.
• Elytra ve at. Hızlı ulaşım araçları, bir oturumda üretilen chunk sayısını on katına çıkarabilir.

Küçültmeden Önce: Yedek Almadan Başlamayın#

Trim işlemi geri alınamaz. İşleme başlamadan önce sunucuyu durdurun ve dünya klasörünü olduğu gibi arşivleyin.

# Linux: sunucu DURMUS haldeyken tam yedek
tar -czf dunya-yedek-$(date +%F-%H%M).tar.gz world world_nether world_the_end

# Windows: sunucu DURMUS haldeyken tam yedek
Compress-Archive -Path C:\minecraft\server\world* -DestinationPath C:\yedek\dunya-yedek.zip

Yedek stratejinizi henüz oturtmadıysanız Minecraft sunucu yedekleme rehberini ve 3-2-1 yedekleme kuralını okuyun. Web panel kullanıyorsanız panelden yedek alma adımları birkaç tıklamayla biter.

Yöntem 1: /chunky trim (Sunucu Açıkken)#

Chunky’nin trim komutu, start komutunun tam tersini yapar: seçtiğiniz alanın dışında kalan tüm chunk’ları siler. Sunucuyu kapatmanıza gerek yoktur, ancak işlem bittiğinde yeniden başlatmanız gerekir.

Chunky kurulu değilse önce chunk ön üretimi sayfamızdaki kurulum adımlarını uygulayın; Paper, Spigot, Purpur ve Folia için doğru dosya Chunky-Bukkit-1.5.3.jar sürümüdür.

# Tam sozdizimi
chunky trim [world] [shape] [<centerX> <centerZ>] [radius] [radius] [outside|inside] [inhabited]

# Resmi belgelerdeki ornek: merkez 0 0, 10000 yaricap disini sil
chunky trim world square 0 0 10000

1. Yedeği alın ve doğrulayın#

   Arşivi açıp level.dat dosyasının içinde olduğunu kontrol edin. Açılmayan yedek yedek değildir.

2. Korumak istediğiniz alanı belirleyin#

   Genellikle dünya sınırınızla aynı olmalıdır. Spawn dışında ayrı bir oyuncu şehri varsa merkezi ona göre seçin veya iki ayrı işlem yapın.

3. Komutu çalıştırın#

   /chunky world world
   /chunky trim world square 0 0 10000

4. İşlemi izleyin#

   Konsolda ilerleme satırlarını göreceksiniz. Uzun sürerse /chunky pause ile duraklatıp /chunky continue ile sürdürebilirsiniz.

5. Sunucuyu yeniden başlatın#

   Bu adım isteğe bağlı değildir. Bellekte tutulan chunk verisi diske geri yazılmadan kapanış yapılmazsa sildiğiniz chunk’ların bir kısmı geri gelebilir.

   save-all
   stop

Yöntem 2: MCA Selector 2.8 (Sunucu Kapalıyken)#

MCA Selector, dünya kaydından chunk ve region seçip silen veya dışa aktaran harici bir masaüstü uygulamasıdır. Chunky’nin yapamadığı bir şeyi yapar: hangi chunk’ta ne kadar vakit geçirildiğine göre filtreleme. Yani “kimsenin uğramadığı yerleri sil” diyebilirsiniz.

Güncel sürüm 2.8’dir, 15 Haziran 2026’da yayınlandı ve sürüm notunda Minecraft 26.2 desteği açıkça belirtilir. Desteklenen aralık 1.2.1’den 26.2’ye kadar uzanır.

Yayında üç dosya bulunur: mcaselector-2.8.jar (her platform), mcaselector-2.8-setup.exe (Windows kurulumu) ve mcaselector-2.8-x64.deb (Debian/Ubuntu paketi). Jar dosyasını doğrudan çalıştıracaksanız JavaFX içeren bir Java dağıtımı gerekir; Windows’ta setup.exe kullanmak bu sorunu tamamen ortadan kaldırır.

# JavaFX iceren bir Java kuruluysa:
java -jar mcaselector-2.8.jar

Adım adım trim prosedürü#

1. Sunucuyu tamamen durdurun#

   Konsola stop yazın ve sürecin gerçekten kapandığını doğrulayın. Çalışan bir sunucunun dünya klasörünü düzenlemek dosya bozulmasına yol açar.

2. Dünya klasörünü bilgisayarınıza indirin#

   Uzak bir sunucuda çalışıyorsanız FTP/SFTP ile bağlanıp world klasörünü indirin. Büyük dünyalarda önce arşivleyip tek dosya olarak çekmek çok daha hızlıdır.

3. Dünyayı MCA Selector’de açın#

   File > Open world menüsünden dünya klasörünü seçin. Harita ekranda kareler hâlinde görünecektir; her kare bir region dosyasıdır.

4. Filtreyi kurun#

   Tools > Filter chunks penceresini açın. InhabitedTime filtresini ekleyin, operatörü < seçin ve değere 1 minute yazın.

5. Seçimi yapın ve gözle kontrol edin#

   Select chunks düğmesine basın. Seçilen chunk’lar haritada işaretlenir. Spawn bölgesi veya bilinen bir oyuncu üssü yanlışlıkla seçildiyse durun ve filtre değerini düşürün.

6. Silin ve dünyayı geri yükleyin#

   Seçimi sildikten sonra klasörü sunucuya geri yükleyin ve sunucuyu başlatın. İlk açılışta logları izleyin; chunk hataları görürseniz yedeğe dönün.

Nether ve End için işlemi ayrı ayrı tekrarlamanız gerekir; MCA Selector her boyutu ayrı bir dünya olarak açar.

InhabitedTime Filtresini Doğru Ayarlama#

InhabitedTime, oyuncuların o chunk’ta geçirdiği toplam oyun tick’idir. Minecraft saniyede 20 tick çalıştığı için dönüşüm basittir. Bu değer, “burada gerçekten oynanmış mı?” sorusunun en dürüst cevabıdır.

InhabitedTime’ın bir zayıf noktası var: yalnızca oyuncunun fiziksel olarak bulunduğu süreyi sayar. Uzaktan çalışan bir çiftlik, chunk loader ile açık tutulan bir bölge veya sadece dışarıdan bakılan bir kule düşük değer alabilir. Böyle yapılarınız varsa onların koordinatlarını önceden not edip haritada koruma altına alın.

26.1 ile Değişen Klasör Yapısı#

Bu noktada bilmeniz gereken kritik bir değişiklik var: 26.1 ile dünya klasör yapısı değişti. Boyutlar artık ayrı klasörlerde değil, ana dünya klasörünün altındaki dimensions ağacında duruyor.

world/
 |-- level.dat
 |-- playerdata/
 |-- dimensions/
      |-- minecraft/
           |-- overworld/
           |    |-- region/        <-- Overworld .mca dosyalari
           |-- the_nether/
           |    |-- region/        <-- Nether .mca dosyalari
           |-- the_end/
                |-- region/        <-- End .mca dosyalari

Ayrıca 26.1’e yükselttikten sonra eski sürüme dönülemez. Dünya verisi tek yönlü olarak dönüştürülür. Sürüm geçişi planlıyorsanız sürüm yükseltme rehberimizdeki yedek adımlarını atlamayın.

Hangi Yöntemi Seçmeli?#

Pratikte en iyi sonucu ikisini birlikte kullanmak verir: önce /chunky trim ile dünya sınırınızın dışını tamamen kesin, sonra MCA Selector ile sınır içindeki kullanılmamış chunk’ları InhabitedTime filtresiyle ayıklayın.

Kalıcı Çözüm: Dünya Sınırı ve Pregen#

Trim bir temizlik işidir, çözüm değildir. Sınır koymazsanız dünya birkaç ay içinde yine şişer. Kalıcı düzen üç adımdan oluşur:

worldborder center 0 0
worldborder set 10000
worldborder warning distance 128

1. Sınırı koyun. Yukarıdaki komut her yöne 5.000 bloklık bir alan tanımlar (değer çaptır).
2. Sınır içini önceden üretin. Chunky ile pregen yaparak hem lag’i bitirin hem de dünyanın nihai boyutunu sabitleyin.
3. Sınırı duyurun. Oyuncular neden ilerleyemediklerini bilmezse destek talebi açar.

Dünyanız artık kurtarılamayacak kadar dağınıksa küçültmek yerine yeni bir sezona geçmeyi değerlendirin. Disk alanı sürekli sorun oluyorsa NVMe SSD kapasitesi yüksek bir pakete geçmek de bir seçenektir; Batihost Minecraft sunucu paketlerinin tamamı NVMe depolama kullanır.

Özetle#

Minecraft dünya dosyasını küçültmenin iki gerçek yolu var ve /paper trim bunlardan biri değil — öyle bir komut hiç var olmadı. Sunucu açıkken /chunky trim world square 0 0 10000 ile sınır dışını kesebilir, sunucu kapalıyken MCA Selector 2.8’in InhabitedTime filtresiyle içerideki ölü bölgeleri ayıklayabilirsiniz.

Her iki işlem de kalıcıdır. Yedek alın, filtre değerini temkinli seçin, işlem sonrası sunucuyu yeniden başlatın ve 26.1 sonrası klasör yapısının değiştiğini unutmayın. Uzun vadede tekrar bu noktaya gelmemek için dünya sınırı koyup sınır içini önceden üretin.