cPanel Kullanım Rehberi

cPanel, paylaşımlı hosting hesabınızı tarayıcı üzerinden yönetmenizi sağlayan kontrol panelidir. Dosya yükleme, veritabanı oluşturma, e-posta hesabı açma, SSL kurma, yedek alma ve zamanlanmış görev tanımlama gibi işlerin tamamı buradan yapılır. Panele https://alanadiniz.com:2083 adresinden ya da sağlayıcınızın müşteri panelindeki bağlantıdan girersiniz.

Bu rehber cPanel’i bölüm bölüm ele alıyor ve her bölümde gerçekten ne yapmanız gerektiğini gösteriyor. Hosting kavramına yeniyseniz önce web hosting nedir sayfasını okumanız, buradaki adımların yerine oturmasını sağlar.

cPanel’e Giriş ve Panel Adresleri#

Alan adınız henüz sunucuya yönlenmediyse aynı portlara sunucunun IP adresiyle bağlanabilirsiniz. Sertifika uyarısı çıkması bu durumda normaldir.

Arayüzü Tanımak#

cPanel ana ekranı bölümlere ayrılmıştır. Günlük işlerin neredeyse tamamı şu beş grupta toplanır:

Dosyalar

Dosya Yöneticisi, FTP hesapları, disk kullanımı, yedekleme.

Veritabanları

MySQL veritabanları, veritabanı sihirbazı, phpMyAdmin, uzak MySQL.

E-posta

Hesaplar, yönlendiriciler, otomatik yanıtlayıcılar, spam filtresi, e-posta yönlendirme.

Alan Adları

Alt alan adları, eklenen alan adları, park edilen alan adları, yönlendirmeler, DNS bölge düzenleyici.

Güvenlik ve Yazılım

SSL/TLS, IP engelleyici, dizin gizliliği, MultiPHP Manager, cron görevleri.

Aradığınız bölümü bulamıyorsanız üstteki arama kutusunu kullanın; yazdığınız kelimeye göre bölümler anında filtrelenir.

Dosya Yöneticisi ve Dosya Yükleme#

Site dosyalarınız public_html klasöründe durur. Bu klasörün dışına konan hiçbir dosya internetten erişilemez, bu yüzden yedek arşivlerini ve yapılandırma kopyalarını public_html dışına koymak iyi bir alışkanlıktır.

Dosya Yöneticisi ile yükleme#

Küçük dosyalar için Dosya Yöneticisi yeterlidir. Onlarca dosyayı tek tek yüklemek yerine hepsini bir ZIP arşivine koyup yükleyin, sonra sağ tık > Ayıkla (Extract) ile açın. Bu yöntem yüzlerce kat daha hızlıdır.

FTP hesabı oluşturma#

Bir geliştiriciye yalnızca belirli bir klasöre erişim vermek isterseniz ayrı bir FTP hesabı açın. FTP Hesapları bölümünde kullanıcı adı, parola ve dizin belirlersiniz; o kullanıcı yalnızca tanımladığınız dizini görür.

Veritabanı Oluşturma ve Yönetme#

Bir veritabanı üç adımda kullanılabilir hâle gelir. Üçünü de yapmadan bağlantı kurulmaz; bu, yeni başlayanların en sık takıldığı yerdir.

1. Veritabanını oluşturun#

   MySQL® Veritabanları bölümünde bir ad yazıp oluşturun. cPanel adın başına kullanıcı adınızı ekler: kullanici_wp.

2. Kullanıcı oluşturun#

   Aynı sayfanın alt kısmında yeni bir MySQL kullanıcısı ve güçlü bir parola tanımlayın. Parolayı bir yere kaydedin; sonradan görüntülenemez.

3. Kullanıcıyı veritabanına yetkilendirin#

   “Veritabanına Kullanıcı Ekle” bölümünden kullanıcıyı ve veritabanını eşleştirip ALL PRIVILEGES verin.

Ardından uygulamanızın yapılandırma dosyasına bu bilgileri yazın. WordPress örneği:

define( 'DB_NAME', 'kullanici_wp' );
define( 'DB_USER', 'kullanici_wpuser' );
define( 'DB_PASSWORD', 'guclu-bir-parola' );
define( 'DB_HOST', 'localhost' );
define( 'DB_CHARSET', 'utf8mb4' );

Veritabanı yedeğini içeri aktarmak için phpMyAdmin’i kullanın. Dosya 50 MB’tan büyükse önce sıkıştırın (.sql.gz); phpMyAdmin sıkıştırılmış dosyayı doğrudan kabul eder. SSH erişiminiz varsa komut satırı çok daha güvenilirdir:

# Yedek alma
mysqldump -u kullanici_wpuser -p kullanici_wp > yedek.sql

# Geri yükleme
mysql -u kullanici_wpuser -p kullanici_wp < yedek.sql

E-posta Hesapları ve Webmail#

E-posta Hesapları bölümünden info@alanadiniz.com gibi adresler oluşturabilirsiniz. Her hesap için kota belirleyin; sınırsız bırakılan bir kutu, disk alanınızın tamamını sessizce tüketebilir.

Postalarınızın spam klasörüne düşmemesi için SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının tanımlı olması gerekir. cPanel’in E-posta Kimlik Doğrulaması bölümü SPF ve DKIM’i tek tıkla etkinleştirir. Hesap oluşturma ve istemci kurulumu ayrıntıları kurumsal e-posta oluşturma sayfasında.

Alan Adı Yönetimi#

Alt alan adı (subdomain)#

blog.alanadiniz.com gibi bir adres oluşturur ve varsayılan olarak public_html/blog klasörüne bağlar. Test ortamı kurmanın en pratik yoludur.

Eklenen alan adı (addon domain)#

Aynı hosting hesabında ikinci bir siteyi barındırmanızı sağlar. Her eklenen alan adı kendi klasörünü ve FTP hesabını alır. Paketinizin kaç eklenen alan adına izin verdiğini kontrol edin.

Park edilen alan adı#

Farklı bir alan adının ana sitenizi göstermesini sağlar. Marka koruma amaçlı alınan alternatif uzantılar için kullanılır.

Yönlendirmeler#

Eski bir sayfayı yenisine kalıcı olarak yönlendirmek için Yönlendirmeler bölümünü kullanın. Aynı işi .htaccess ile de yapabilirsiniz:

# Tüm trafiği HTTPS'e taşı
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTPS} !=on
RewriteRule ^(.*)$ https://%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [L,R=301]

# Tek bir sayfayı kalıcı yönlendir
Redirect 301 /eski-sayfa.html https://alanadiniz.com/yeni-sayfa/

DNS Bölge Düzenleyici#

A, CNAME, MX, TXT ve SRV kayıtlarını buradan yönetirsiniz. Oyun sunucunuza özel port olmadan bağlanılmasını sağlayan SRV kaydı da bu bölümden eklenir; Minecraft için kullanımı sunucuya domain bağlama sayfasında anlatılıyor. Kayıt türlerinin tamamı için DNS kayıtları rehberine bakın.

SSL ve HTTPS#

SSL/TLS Status bölümünde alan adlarınızın sertifika durumunu görürsünüz. AutoSSL etkinse sertifikalar otomatik alınır ve yenilenir. Yenileme başarısız oluyorsa iki şeye bakın:

• Alan adı gerçekten bu sunucuya yönleniyor mu? DNS yanlış yerdeyse doğrulama tamamlanamaz.
• .well-known dizinine erişim bir yönlendirme kuralıyla engellenmiş olabilir. .htaccess dosyanızdaki yönlendirmeleri kontrol edin.

Sertifika kurulduktan sonra siteyi tamamen HTTPS’e taşımayı unutmayın; karma içerik uyarılarının çözümü SSL sertifikası kurulumu sayfasında.

PHP Sürümü ve Ayarları#

MultiPHP Manager bölümünden her alan adı için ayrı PHP sürümü seçebilirsiniz. Sürüm değiştirmek performansı doğrudan etkiler; güncel sürümler hem daha hızlıdır hem güvenlik güncellemesi alır.

; MultiPHP INI Editor'de ayarlanabilecek tipik değerler
memory_limit = 256M
upload_max_filesize = 64M
post_max_size = 64M
max_execution_time = 120
max_input_vars = 3000
display_errors = Off

Yedekleme ve Geri Yükleme#

Yedekleme Sihirbazı üç tür yedek sunar:

• Tam yedek: Dosyalar, veritabanları, e-posta ve ayarların tamamı. İndirilebilir ancak geri yükleme genellikle sağlayıcı tarafından yapılır.
• Ana dizin yedeği: Yalnızca dosyalar. Kendiniz indirip geri yükleyebilirsiniz.
• Veritabanı yedeği: Her veritabanı için ayrı .sql.gz dosyası.

Panelin yedeği sağlayıcının politikasına bağlıdır ve tek başına yeterli değildir. En az bir kopyayı hosting dışında saklayın; kural ve saklama planı için 3-2-1 yedekleme kuralı sayfasına bakın.

Cron Görevleri#

Zamanlanmış işler Cron Jobs bölümünden tanımlanır. Sık kullanılan örnekler:

# WordPress zamanlanmış görevlerini her 5 dakikada bir çalıştır
*/5 * * * * /usr/local/bin/php /home/kullanici/public_html/wp-cron.php >/dev/null 2>&1

# Her gece 03:00'te veritabanı yedeği al
0 3 * * * /usr/bin/mysqldump -u kullanici_wpuser -pPAROLA kullanici_wp | gzip > /home/kullanici/yedek/db-$(date +\%F).sql.gz

# 14 günden eski yedekleri temizle
30 3 * * * find /home/kullanici/yedek -type f -mtime +14 -delete

Cron satırlarında yüzde işareti özel anlam taşır ve \% biçiminde kaçırılmalıdır. Görevin çalışıp çalışmadığını anlamak için başlangıçta çıktıyı /dev/null yerine bir log dosyasına yazdırın.

İzleme ve Sorun Giderme#

Metrikler bölümü, sorun yaşadığınızda ilk bakacağınız yerdir:

Kaynak Kullanımı

CPU, bellek ve eşzamanlı işlem sınırlarına ne kadar yaklaştığınızı gösterir. Sürekli sınırda çalışıyorsanız paket yükseltme ya da VDS zamanı gelmiştir.

Hata Günlükleri

Son PHP ve web sunucusu hatalarını listeler. “Beyaz ekran” sorunlarının sebebi çoğunlukla buradadır.

Ham Erişim Günlükleri

Ziyaretçi isteklerinin ham kaydı. Anormal trafik ya da saldırı analizinde işe yarar.

Disk Kullanımı

Klasör bazında yer dağılımı. Beklenmedik doluluğun kaynağını buradan bulursunuz.

Sık karşılaşılan sorunlar#

Güvenlik Ayarları#

Panelin Güvenlik bölümünde ihmal edilmemesi gereken dört araç var:

• IP Engelleyici: Sürekli saldırı denemesi yapan adresleri hesap seviyesinde engeller.
• Dizin Gizliliği: Belirli bir klasörü parolayla korur. Yönetim panelleri ve test dizinleri için idealdir.
• Hotlink Koruması: Başka sitelerin görsellerinizi doğrudan kullanarak bant genişliğinizi tüketmesini engeller.
• İki Faktörlü Kimlik Doğrulama: Panel girişine ek doğrulama ekler; mutlaka açın.

Site tarafında ayrıca eklenti ve tema güncellemelerini takip edin. Ele geçirilen paylaşımlı hosting hesaplarının büyük kısmı, aylardır güncellenmemiş bir eklenti üzerinden erişim almış olur.

Özetle#

cPanel, hosting hesabınızın tüm yönetimini tek arayüzde toplar. Günlük işleriniz beş bölümde geçer: dosyaları public_html altına yüklersiniz, veritabanını üç adımda (veritabanı, kullanıcı, yetkilendirme) hazırlarsınız, e-posta hesaplarını kota vererek açarsınız, alan adı ve DNS kayıtlarını düzenlersiniz, SSL ile PHP sürümünü panelden yönetirsiniz.

Kurulum bittiğinde iki şeyi ihmal etmeyin: düzenli yedek alıp en az bir kopyayı hosting dışında saklayın ve iki faktörlü kimlik doğrulamayı açın. Sorun yaşadığınızda ilk bakacağınız yer Hata Günlükleri ve Kaynak Kullanımı bölümleridir. Kaynak limitlerine sürekli takılıyorsanız sıradaki adım VDS’tir; WordPress kurulumuna geçmek isterseniz WordPress kurulumu sayfası adım adım ilerliyor.